Anı Yaşa

Malatya | otel,hotel,seyehat,turizm,turkey,belediyesi,resimleri,ilçeleri

GENEL BÄ°LGÄ°LER

Yüzölçümü : 12.313 km²

Nüfus : 702.055 (1990)

Ä°l Trafik No : 44

Doğu Anadolu Bölgesinin Yukarı Fırat Havzasında yer alan Malatya ili, coğrafi konumu, tarihi kervan yollarının - ünlü Kral Yolu ve İpek Yolu - üzerinde bulunması ve sahip olduğu zengin su kaynakları nedeniyle, Neolitik Çağdan bu yana yerleşimlere sahne olmuştur.

İLÇELER

Malatya ilinin ilçeleri; AkçadaÄŸ, Arapkir, Arguvan, Battalgazi, Darende, DoÄŸanÅŸehir, DoÄŸanyol, Hekimhan, Kale, Kuluncak, Pötürge,Yazıhan ve YeÅŸilyut’tur.

AkçadaÄŸ : Ä°lçe sınırları içerisinde bulunan TÄ°GEM’e baÄŸlı Sultan Suyu Ãœretme ÇiftliÄŸinde ülkemizin ünlü yarış atları yetiÅŸtirilmektedir. Tarihi ve doÄŸal eserler açısından zengindir.Levent Vadisi ilçenin en önemli turizm deÄŸerini oluÅŸturmaktadır. ÇeÅŸitlibüyüklükte maÄŸaraları olduÄŸu vadide,Geç Hitit Dönemine ait olduÄŸu düşünülen kaya kabartmaları bulunmuÅŸtur.

Arapgir : Tarihi eser açısından oldukça zengindir; Ulu Cami, Cafer Paşa Cami, Mirliva Ahmet Paşa Cami, Mola Eyüp Cami, Gümrükçü Osman Paşa Cami Hamamı ve Çobanoğlu Konağı sayılabilecek tarihi eserlerden bazılarıdır.

Arguvan : Karahöyük Köyü, Ä°sa Köyü ve Tarlacık Köyüne baÄŸlı Horumhan Mezrasındaki Morhamam Höyükler’in yanı sıra Kızık Köyünde de Kutsal Balıklı Park bulunmaktadır.

Battalgazi : İlçede birçok cami,türbe bulunmaktadır.Karakaya Baraj Gölünün ilçenin çok yakınında olması turizm açısından önemli getiriler sağlamıştır. Barajda su sporları ve balık avı yapılabildiği gibi gemiyle baraj gezisine katılmak da mümkündür.

Darende : Tarihi ve turistik bakımdan oldukça zengin bir yapıya sahip olan ilçede cami ve külliye gibi eserlerle Günpınar Şelalesi görülmeye değer yerlerdir. Mehmet Paşa Halk Kütüphanesi, Somuncubaba Kütüphanesi, Es Seyyid Osman Hulusi Efendi Özel Kütüphanesi ve Balaban Şeyh Abdurrahman Erzincani Kütüphanesinde nadide el yazması eserler vardır. Ayrıca Tohma Çayı boyunca doğal güzellikler ve mesire yerleri yer alır.

Doğanşehir : Tarihi ve mesire yerleri açısından zengindir. Merkezde tarihi sur kalıntıları mevcuttur. Sürgü Höyük yüzey kalıntılarının tarihi M.Ö. 2-4 bine kadar inmektedir. Erkenek vadisinde bulunan Şelale ile mesire yerleri ve Sürgü kasabasında yer alan Pınarbaşı çok sayıda ziyaretçi çekmektedir.

Pütürge : Malatya’ya 74 km uzaklıktadır. UzuntaÅŸ Köyünde bulunan ve M.S. 450′de yapıldığı belirtilen Peri-EÅŸ (Dilbersen) Kalesi, doÄŸu yakası ilçe hudutları içinde yer alan Nemrut Dağı, Gerar Kalesi ve Battalgazi Ziyareti gibi görülmeye deÄŸer tarihi yerler vardır.

Yazıhan : Malatya’ya 40 km uzaklıktadır. Tarihi eser olarak Fethiye Köyündeki Hasan Basri Cami, Fethiye Höyük, Ansur (Buzluk) MaÄŸaraları,Hacı Höyük, Ä°riaÄŸaç Köyü Ãœnür Mezrası Kalesi sayılabilir.

NASIL GÄ°DÄ°LÄ°R

Malatya hem kara hem de demir yolu ulaşımında güneyden kuzeye ve doğuya giden yolların kavşak noktasında yer almaktadır.

Karayolu : Otobüs Terminali: İl merkezine 5 km. uzaklıktadır. Terminale minibüs, belediye otobüsü ve taksiyle ulaşılabilir.

Otogar Tel : ( +90-422) 238 47 68

Demiryolu : Tren İstasyonu: Kent merkezine 3 km uzaklıktadır. Taksi, minibüs ve belediye otobüsüyle ulaşılabilir. Malatya-Ankara (Mavi Tren ve Express tren seferi her gün) ve Malatya-Elazığ-Van demiryolu bağlantıları mevcuttur.

Ä°stasyon Tel : (+90-422) 212 40 40

Havayolu : Sivil havaalanı olmadığı için kent merkezine 30 km. mesafedeki Erhaç askeri havaalanı kullanılmaktadır. Havaalanına taksi ve THY servisi ile ulaşılabilir.

Hava Limanı Tel : (+90-422) 322 34 34

GEZÄ°LECEK YERLER

Nemrut Dağı

Doğu ve Batı Medeniyetlerinin, 2150 m. yükseklikte muhteşem bir piramitteki kesişme noktası, Dünyanın sekizinci harikası Nemrut, Yüksekliği on metreyi bulan büyüleyici heykelleri, metrelerce uzunluktaki kitabeleriyle, UNESCO Dünya Kültür Mirasında yer almaktadır.

Nemrut Dağı, üzerinde barındırdığı dev heykellerin ve anıt mezarın yanı sıra, dünyanın en muhteşem gündoğumu ve gün batışının seyredilebildiği yer olmasıyla da ilgi çekmektedir. Her yıl binlerce insan gündoğumu ve gün batışını seyretmek için Nemrut Dağına gelmektedir.

UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası olarak ilan edilen Nemrut Dağı, çevresindeki Kommagene Uygarlığı eserleri ile birlikte ülkenin önemli Milli Parklarından biridir. Nemrut Dağındaki dev heykeller ve tümülüs, Arsameia (Eski Kale), Yeni Kale, Karakuş Tepesi ve Cendere Köprüsü Milli Park sınırları içerisinde yer alıyor.

Tarihçe

Ä°ki bin yıldır güneÅŸin doÄŸuÅŸunu ve batışını 2150 m. yükseklikte izleyen dev heykellerin sırrının çözülmesi için Kommagene Uygarlığı’nın keÅŸfine gitmek gerekir.

Nemrut Dağı’nın Kraliyet Akademisi tarafından araÅŸtırma yapmak üzere bölgeye gönderilen genç bilim adamı Otto Punchtein baÅŸkanlığındaki ekip, Nemrut Dağı’nın tepesindeki tümülüs ve tümülüsün doÄŸu ve batı yanlarında oluÅŸturulmuÅŸ teraslar üzerindeki devasa heykeller ve çeÅŸitli kabartmalardan oluÅŸan eserler üzerinde çalışır. Uzun çalışmalar sonunda Grekçe yazılı kitabeyi çözen Punchstein, bu eserlerin Kommagene Uygarlığı’na ait olduÄŸunu ve Kommagene Kralı I. Antiochos tarafından yaptırıldığını keÅŸfeder. Antiochos’un aÄŸzından yazılan kitabe, Nemrut Dağı’nın sırrını ve Antiochos’un yasalarını içermektedir.

Kommagene Uygarlığının ortaya çıkmasını saÄŸlayan kazılar, Nemrut Dağı’ndan baÅŸka Arsameia, Samsat ve Fırat Havzasında gerçekleÅŸtirilmiÅŸtir. Bölgede yapılan kazılarda ortaya çıkartılan taşınabilir eserler müzelerde, geri kalanları da Milli Park Alanı içerisinde korumaya alınmıştır.

Kommagene Krallığı

Yunanca “Genler TopluluÄŸu” anlamına gelen Kommagene, ismiyle baÄŸdaşırcasına, Grek ve Pers uygarlıklarının inanç, kültür ve geleneklerinin bütünleÅŸtiÄŸi güçlü bir krallıktır. Toros DaÄŸlarındaki çeÅŸitli yolların birleÅŸtiÄŸi noktada bulunan antik Kommagene Krallığı, Suriye’nin Kuzeyi, Hatay, Pınarbaşı, Kuzey Toroslar ve doÄŸuda Fırat Nehri’nin çevrelediÄŸi verimli topraklarda yer almıştır. Tarıma ve hayvancılığa elveriÅŸli ve ekonomik önemi yüksek sedir aÄŸacı ormanlarını barındıran Kommagene topraklarının, ilk çaÄŸlardan beri yerleÅŸim alanı olarak kullanıldığı civardaki maÄŸara ve arkeolojik buluntulardan anlaşılmaktadır.

Antik dünyanın küçük ancak güçlü ülkesi Kommagene, baba tarafı Pers Krallarından “Krallar Kralı olarak anılan Darius’a ile, anne tarafı Makedonya Hükümdarı Büyük Ä°skender ile akraba olan bir prensin oÄŸlu Mithradates Kallinikos tarafından, Ä°.Ö. 109 yılında bağımsız bir krallık olarak kurulmuÅŸtur. Farklı topluluklardan meydana gelen ve ayrı inanç ve kültürlere sahip Kommageneliler arasındaki birliÄŸi saÄŸlamak konusunda büyük baÅŸarı saÄŸlayan Mithradates Kallinikos, tanrılarla olan bağını kuvvetlendireceÄŸi ve böylece ulusunu barış içerisinde yaÅŸatacağı inancıyla ülkesinin çeÅŸitli yerlerinde tapınaklar yaptırmıştır.

Ä°klim

Kahta ilçe sınırlarındaki Nemrut Dağında karasal iklim özellikleri görülmektedir. İlçe sınırlarındaki Atatürk Baraj gölü nedeniyle, iklim yapısı önemli bir ölçüde değişikliğe uğrayarak Akdeniz iklimi ile benzerlik göstermeye başlamıştır. Ancak yaz ortasında bile, Nemrut Dağında gün doğumu oldukça soğuk olur.

Müzeler

Malatya Müzesi

Adres: Dernek Mah. Kanal Boyu - Malatya

Tel: (422) 321 30 06

Kaleler

Eski Malatya Kalesi: Eski Malatya’da olup geniÅŸ bir alanı kaplar. Yapımına Roma Ä°mparatoru I. Titus zamanında baÅŸlanmıştır. Daha sonra Bizans Ä°mparatoru Justinianus (522-565) zamanında son halini almıştır.

Eski Arapgir Kalesi: Sert kayalar üzerine inşa edilmiş kalenin temel kısımları blok taştan diğer kısımları ise kesme taştan yapılmıştır. Anadolu Selçuklular Dönemi eseridir.

DoÄŸanÅŸehir Kalesi: DoÄŸanÅŸehir ilçesinde yeralan kale beÅŸgen bir yapıya sahiptir. Romalılar Devri’nde yapılmıştır.

Camiler ve Türbeler

Malatya’nın önemli camileri Ulu Cami, Arapkir Ulu Cami, Yeni Camii,Yusuf Ziya Camii, Çarşı Camii, Melik Sunullah Camii(Battalgazi), Somuncu Baba Camii(Darande), Molla Eyüp Mescidi(Arapkir)’dir.

Önemli kümbetler Emir Ömer Türbesi, Sıddı Zeynep Kümbeti(Battalgazi) ve Kanlı Kümbeti(Battalgazi)’dir.

Hanlar

Silahtar Mustafa PaÅŸa Kervansarayı: Eski Malatya’da dikdörtgen alan üzerine inÅŸa edilmiÅŸtir. 1632 tarihinde IV. Murat’ın silahtarı Bosnalı Mustafa PaÅŸa yaptırmıştır.

TaÅŸhan: Hekimhan ilçesinde Malatya Sivas karayolu üzerinde, Eski Darende’dedir. Selçuklu Sultan Hanlarının geleneklerini devam ettiren bir yapıdır.

Bedesten: Eski Darende ilçesinde yer alan dikdörtgen bir yapıdır.

Mesire Yerleri

Malatya’yı çevreleyen bölge ziyaret edilebilecek bir çok yer sunar. Sultansuyu’nda, sadece safkan Arap atları yetiÅŸtirilmez, ayrıca bu büyüleyici yer yakınında Sultansuyu Barajı’nın oluÅŸturduÄŸu göl kenarında insanların piknik yapmasına fırsat tanır. Karakaya Barajı’nın oluÅŸturduÄŸu göl ÅŸehirden 15 km. uzaktadır ve yaz ayları yerel halkın gözde piknik mekanıdır. Bu gölde balık avına izin verilmektedir. Darende’nin 10 kilometre batısındaki Günpınar Åželalesi insanların doÄŸal güzelliÄŸin zevkini çıkarıp, piknik yapacağı ve dinleneceÄŸi bir yerdir.

Åžehre yakın diÄŸer dinlenme alanları Gündüzbey Pınarbaşı, Orduzu Pınarbaşı, YeÅŸilyurt ve Konak kasabasındaki Horata Suyu’dur. Bunlar arasında YeÅŸilyurt ve Gündüzbey kirazıyla ünlüdür. Kiraz hasat mevsiminde (Haziran ayı), YeÅŸilyurt’ta Kiraz Festivali düzenlenir.

Arguvan ilçesinin Kızık köyü tabiat güzelliÄŸi ile huzur vermekte, köyün koruma havuzunda bulunan balıklar ise ziyaretçileri hayrete düşürmektedir. Burada bulunan bir su kaynağı ve kaynaktaki balıklar kutsal kabul edilir. Bu nedenle balıkların yenmesine izin verilmez. Yerel halk bu balıkları ‘bulaşıkçı’ olarak nitelendirmektedir. Çünkü balıklar köylülerin suya bıraktığı kirli kapları temizlemektedirler.

Sportif Etkinlikler

Doğa Yürüyüşü: Nemrut Dağı, Sultan Suyu Vadisi, Levent Vadisi ve Pötürge ilçesi yaylaları doğa yürüyüşü sevenler için ideal yerlerdir.

Cirit: Ata sporu cirit, Malatya festivallerinin vazgeçilmez faaliyetlerindendir. Malatya’da özel olarak yetiÅŸen atlar eÅŸliÄŸinde yapılan bu spor, yerli ve yabancı turistlerde büyük ilgi uyandırmaktadır.

Olta Balıkçılığı: Balık avlamayı zevk haline getiren balık severler için Karakaya Baraj Gölü, Sultansuyu Baraj Gölü ve Sürgü Baraj Göllerinde olta balıkçılığı oldukça yaygındır. Çevrede bulunan dinlenme mekanları da ziyaretçilere uygun ortamlar sunmaktadır.

Yamaç Paraşütü: İnönü Üniversitesi Havacılık kolu Yamaç Paraşütü eğitim ve atlama kursu düzenlenmektedir.

COÄžRAFYA

DoÄŸu Anadolu Bölgesi’nin Yukarı Fırat Havzasında yer alan Malatya İç Anadolu, Akdeniz, DoÄŸu Anadolu ve GüneydoÄŸu Anadolu bölgelerine doÄŸal geçiÅŸi saÄŸlayan yol güzergahındadır. Malatya genel olarak yüksek plato ve daÄŸlardan oluÅŸan bir arazi yapısına sahiptir.

İlin güney bölümü meşe ağaçlarından oluşan korular ve baltalıklarla, kuzeyi ise bozuk nitelikli yapraklı ormanlarla kaplıdır. Nehir ve çay kenarlarında kavaklık ve söğütlükler bulunur. İl merkezi ve ilçelere bağlı köylerde, kayısı başta olmak üzere geniş meyvelikler yer alır.

İklimi karasaldır; yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve çoğu kez kar yağışlıdır. Ancak son yıllarda yapılan Karakaya ve diğer baraj göllerinin etkisiyle, iklim yumuşayarak zaman zaman Akdeniz iklimi özelliklerini göstermektedir. En çok yağış, ilkbahar ve sonbahar aylarında görülmektedir.

TARİHÇE

Yapılan araştırmalar ve arkeolojik kazılar sonucunda, tarihi geçmişi Paleolitik Çağa kadar uzanan Malatya ilinde, M.Ö. 7000 yıllarında iskanın başladığı anlaşılmıştır. Yöre, daha sonra Hitit, Asur, Urartu, Pers, Roma, Bizans, Arap, Selçuklu ve Osmanlı egemenliklerini yaşamıştır.

NE YENÄ°R

Lezzetli bir mutfaÄŸa sahip olan Malatya mutfağında etin ve bulgurun önemli bir yeri vardır.ÇoÄŸunlukla bulgur ve diÄŸer malzemelerin karışımıyla yapılan 70 tür ‘köfte’ bulunmaktadır. Bulgur, fasulye yaprağı, kiraz, ayva, üzüm ve dut yaprağı ile yapılan sarmalarda da kullanılır.

Ayrıca kebaplardan, tatlılara kadar birçok yerde kullanılan kayısı ve ürünlerinin, damak lezzetinde önemli bir yeri vardır. Yerel mutfağın gözde yemeklerinden kağıt kebabı ve içli köftenin ise tadına doyum olmaz. Tanımlamanın yetersiz kalacağına inandığımız birbirinden lezzetli ve çeÅŸitli kayısı tatlılarını ise Malatya’yı ziyaretinizde mutlaka tatmalısınız.

NE ALINIR?

Sofra bezi, perde, yazma gibi ahÅŸap kalıplarla ve baskı tekniÄŸi ile süslenmiÅŸ dokumalar; halılar, canlı ve renkli olan kilimler, cicim; dövme, çekme germe gibi yöntemlerle yapılan bakır mutfak eÅŸyaları; ahÅŸaptan yapılan ve “güm güm” denen yayıklar çıkrıklar, kaşıklar Malatya’dan alınabilecek özgün hediyelik eÅŸyalardır.

Kuru kayısının yanında, kayısının çeşitli türlerinden yapılmış dondurulmuş kayısı, kayısı konservesi, jöle, reçel, marmelat ve kreması, yeşil kayısı turşusu ve pestilinin de yapılacak alışverişlerde alınması tavsiye edilir.

Malatya kent merkezindeki Kapalı Çarşı, Bakırcılar Çarşısı, Kuru Kayısı Pazarı, Atatürk ve İnönü Caddeleri ile Milli Egemenlik Caddesi alışveriş merkezleridir.

LÄ°NKLER

Malatya ValiliÄŸi http://www.malatya.gov.tr/

Malatya Belediyesi http://www.malatya-bld.gov.tr/

Malatya İnönü Üniversitesi http://www.inonu.edu.tr/

Malatya Spor http://www.malatyaspor.org.tr/

YAPMADAN DÖNME

Eski Malatya, Aslantepe ve Arkeoloji Müzesini gezmeden,

Sultansuyu ve Nemrut Dağını görmeden,

Merkezde iyi bir lokantada kağıt kebabı yemeden ,

Analı-kızlı içli köfte ve tereyağlı kayısı tatlısı ya da balık köfte yemeden,

Kayısı ve yan ürünlerinin satıldığı Åžire Pazarında alış-veriÅŸ yapmadan…

Dönmeyin.

Bu yazı toplamda 40, bugün ise 0 kez görüntülenmiş

Etiketler: Kayısı, Malatya